Geluksrecepten

Hoe kan ik gelukkig zijn? Het is een van de grootste vragen die een mens zichzelf kan stellen. Onze levens zijn gevuld met materiële bezittingen. Kennis is nog nooit zo uitbundig vrij toegankelijk geweest. We zijn gezonder, leven langer en hebben meer vrije tijd dan ooit tevoren. Hoe kan het dan dat we nog altijd niet gelukkig zijn?

De vraag “hoe kan ik gelukkig zijn?” is tegelijk ook tijdloos. Wijze mensen in allerlei samenlevingen hebben zich deze vraag gesteld. Soms gingen ze zover dat ze coherente filosofieën voor het leven hebben opgesteld, compleet met oefeningen die bijdragen aan het maximaliseren van de ervaring van geluk.

Onder de kop “GELUKSRECEPTEN” introduceren we een aantal van deze filosofieën en gaan we in op hun geluksverhogende oefeningen. Je kunt dan zelf aan de slag met de oefeningen. Je kunt oefeningen van de ene traditie combineren met oefeningen uit een andere.  Op die manier kun je je eigen geluksrecept creëren.

Achtereenvolgens behandelen we de filosofieën en praktijken van de Stoïcijnen, het Theravada Boeddhisme en de Tolteken. We sluiten af met moderne perspectieven op geluksmaximalisatie. Wellicht wordt deze introductie op termijn uitgebreid met lessen uit verschillende Hindoe-stromingen, Soefi-bewegingen en andere wijsheidstradities.

De Stoïcijnen vroegen zich af hoe een mens altijd gelukkig zou kunnen zijn, onafhankelijk van de omstandigheden van je leven. Daartoe ontwikkelden ze het idee van uitmuntendheid. Handelen in overeenstemming met uitmuntendheid leidt tot een kalme mentale staat die geluk mogelijk maakt en ongeluk buiten de deur houdt.

Volgens Boeddhisten is het Achtvoudige Pad van de Boeddha ontwikkeld om los te komen van het lijden dat inherent is aan het menselijk leven. Door meditatie is het mogelijk om Nibbana te ervaren: een mentale staat van onthechting van alle oorzaken van lijden. Hier kan het lijden niet bestaan. Zonder de aanwezigheid van lijden kun je niet anders dan gelukkig zijn. Maar ook zonder de ervaring van Nibbana leiden veel Boeddhistische praktijken tot meer geluk.

De Tolteken benaderen het menselijk leven vanuit het perspectief dat je hele leven een droom is. De dromer kan een kunstenaar worden door zich bewust te worden van het feit dat ze droomt en dat haar handelingen en gedachten de gebeurtenissen in haar droom beïnvloeden. De kunstenaar kan uiteindelijk een meester worden als ze zich de kunst van het dromen volkomen meester heeft gemaakt. Ze is dan in staat om met de verschillende niveaus in haar droom te spelen. Voor haar is ongelukkig zijn een bewuste keuze.

Deze filosofieën combineren theorie met oefeningen die in hoge mate relevant zijn voor onze snel veranderende dagelijkse levens. Bovendien zijn de oefeningen direct toepasbaar. Oefeningen uit verschillende tradities hangen soms op een hoge manier met elkaar samen. Terwijl ze vaak wel leiden tot zeer specifieke uitkomsten – die in lijn gesteld kunnen worden met de doelen van de filosofie waaruit ze afkomstig zijn. Door het concept van menselijk geluk door verschillende lenzen te bekijken kan de bekendheid met alle filosofieën dan ook helpen om universele lessen te trekken over wat menselijk geluk is. En dat vertelt ons weer iets over de menselijke geest, en helpt ons zo verder in het avontuur van het bewustzijn. In het eerste en laatste hoofdstuk vind je enkele aanknopingspunten.

Gelukkig zijn er ook in de moderne wereld ideeën over hoe je het best kunt werken aan geluksmaximalisatie. Het voordeel aan deze oefeningen is dat ze doorgaans niet ingebed zijn in een samenhangende filosofie of dogma. Dat maakt deze oefeningen voor de meeste doelgerichte Westerlingen het meest interessant. “Plug And Play”, om een moderne term te gebruiken.

Enkele opmerkingen over het in de praktijk brengen van deze oefeningen. Alleen erover lezen gaat je niet helpen. Je moet ze DOEN. Niet allemaal, en niet door elkaar heen. Maar wel regelmatig.

Doen
Net zoals je geen profvoetballer wordt door het lezen van Voetbal International, zo kun je ook niet verwachten gelukkiger te worden door enkel te weten hoe je een bepaalde oefening zou moeten doen. Om goed te leren voetballen moet je vooral veel voetballen. En om meer grip te krijgen op je eigen geluk moet je deze oefeningen doen.

Niet door elkaar heen
Een gezond respect voor de traditie waarin ze zijn ontwikkeld zorgt er hopelijk voor dat je de oefeningen niet met elkaar gaat vermengen. Als je wat ervaring met een oefening hebt opgedaan is het prima om eens te gaan experimenteren maar probeer je de oefening in eerste instantie zo zuiver mogelijk aan te leren.

Regelmatig
Denk aan het oefenen van een spier. Om een spier sterker te maken moet je hem regelmatig gebruiken. Zo werkt het ook met geluk. Geluk is een soort mentale spier. Als er een oefening is die je aanspreekt, probeer hem dan een paar keer uit. Mocht de oefening blijven aanspreken, vind dan een plek in je leven waarop je hem regelmatig beoefent. Ik zou aanraden om dat dagelijks te doen, zodat je een goede kans hebt om een gewoonte op gang te brengen.

  • Begin met een maand. Noem het een Challenge. Of noem het helemaal niets. Maar doe het iedere dag voor een periode van een maand.
  • Schrijf ergens op waarom je het doet, zodat je jezelf kunt herinneren aan deze motivatie op momenten dat je geen zin hebt.
  • Bedenk vooraf wat je doet als je een dagje mist of overslaat. Heb een plan.
  • Doe – tijdens je beoefening – uitsluitend deze oefening, zodat je na een maand een goed idee hebt of de oefening bij je past. Natuurlijk kun je op andere momenten andere oefeningen doen, zo je wilt.

Ga verder naar hoofdstuk 1

Geef een reactie